Wie kan een tandimplantaat krijgen? Leeftijd, roken, diabetes, osteoporose en levensduur

Hoe lang gaat een implantaat mee?

Een goed vastgegroeid implantaat heeft geen vervaldatum. Een groot overzicht van de wetenschappelijke literatuur, dat 18 studies samenbrengt, vindt 96 % van de implantaten nog op hun plaats na 10 jaar. Veel implantaten gaan veel langer mee, vaak een leven lang.

Wat slijt, is vooral de kroon op het implantaat: die kan na vele jaren afbrokkelen of vernieuwd moeten worden, zonder dat het implantaat zelf wordt aangeraakt.

De twee grote oorzaken van het verlies van een implantaat zijn:

• het niet vastgroeien in de eerste weken: het bot "vergroeit" niet met het implantaat. Dat is zeldzaam, en het implantaat kan meestal na de genezing opnieuw geplaatst worden;
• peri-implantitis, jaren later: een ontsteking van het tandvlees en het bot rond het implantaat, vergelijkbaar met tandvleesaandoeningen rond een tand. Ze wordt voorkomen door goed te poetsen en door regelmatige controles.

Men spreekt vaak van "afstoting" van een implantaat. Die term is misleidend: titanium wordt niet afgestoten zoals een getransplanteerd orgaan, en een echte allergie voor titanium is uitzonderlijk. Als een implantaat verloren gaat, is dat bijna altijd een probleem van het vastgroeien in het bot of van een ontsteking.

Vanaf welke leeftijd?

Een implantaat groeit niet mee met de kaak. Daarom moet men wachten tot het einde van de groei, meestal rond 18 jaar, soms iets later voor een voortand. Tot dan kan een tijdelijke oplossing (een plaatje, een geplakte brug) de wachttijd overbruggen.

Tot welke leeftijd?

Er is geen maximumleeftijd. Wat telt, is de algemene gezondheid en de kwaliteit van het bot, niet de geboortedatum. Patiënten ouder dan 80 krijgen implantaten met uitstekende resultaten, vooral om een onderste kunstgebit te stabiliseren.

Na 70 jaar betaalt het RIZIV trouwens twee implantaten in de onderkaak terug om een volledig kunstgebit vast te zetten: zie Onderste kunstgebit dat niet houdt na 70 jaar: twee implantaten terugbetaald door het RIZIV.

Roken: de belangrijkste risicofactor

Roken weegt het zwaarst op het slagen van een implantaat. Tabak vermindert de bloedtoevoer naar het tandvlees en het bot: de genezing verloopt trager, en het risico dat het implantaat niet vastgroeit of dat er peri-implantitis ontstaat, is duidelijk hoger.

Het is geen absolute tegenindicatie, maar:

• stoppen met roken, of op zijn minst sterk minderen, enkele weken vóór en na de plaatsing verbetert de kansen duidelijk;
• bij een zware roker zijn een bottransplantatie of een sinuslift riskanter, en daar moet eerlijk over gesproken worden;
• ook de elektronische sigaret is niet onschuldig: meld ze.

Diabetes: ja, als hij goed geregeld is

Een goed geregelde diabetes verhindert het plaatsen van een implantaat niet: de resultaten liggen dicht bij die van patiënten zonder diabetes. Een slecht geregelde diabetes vertraagt de genezing en bevordert ontstekingen. In dat geval wordt de diabetes eerst samen met uw arts beter geregeld, en daarna wordt het implantaat gepland.

Breng uw laatste resultaat van geglyceerd hemoglobine (HbA1c) mee naar de consultatie: dat is de nuttigste indicator.

Osteoporose en botbehandelingen

Osteoporose op zich verhindert een implantaat niet. Wat telt, is de behandeling:

• tabletten tegen osteoporose (orale bisfosfonaten) laten meestal toe een implantaat te plaatsen, met voorzorgen;
• inspuitingen (bisfosfonaten via infuus, denosumab), vooral in hoge dosis bij kanker, houden het risico in op een zeldzame maar ernstige complicatie: osteonecrose van de kaak, een zone bot die niet meer geneest. In die context wordt een implantaat vaak afgeraden.

Pas deze behandelingen nooit zelf aan: de beslissing wordt genomen met de arts die ze voorschrijft. Breng de precieze naam van het geneesmiddel mee, de dosis en sinds wanneer u het neemt.

Bloedverdunners en andere geneesmiddelen

Bloedverdunners en plaatjesremmers (bijvoorbeeld voor het hart) zijn geen tegenindicatie. In de meeste gevallen worden ze niet gestopt: het bloeden wordt plaatselijk onder controle gehouden. Wat er moet gebeuren, wordt beslist met uw arts of cardioloog, nooit alleen.

Meld ook behandelingen die de afweer afremmen (langdurige corticoïden, behandelingen na een transplantatie, bepaalde chemotherapieën): daarbij moet het moment van de ingreep goed gekozen worden.

Bestraling van hoofd en hals

Een bestraling van de mond of de hals verzwakt het kaakbot blijvend. Implantaten blijven soms mogelijk, maar het gaat dan om gespecialiseerde chirurgie, gepland in overleg met het oncologische team. Op dat terrein maakt ervaring in kaakchirurgie en reconstructie het verschil.

Andere situaties om te melden

• Tandvleesaandoening (parodontitis): die moet behandeld en gestabiliseerd zijn vóór het implantaat, anders stijgt het risico op peri-implantitis.
• Bruxisme (tandenknarsen of klemmen): dat verhindert het implantaat niet, maar een nachtbeschermer beschermt de kroon.
• Zwangerschap: meestal wacht men tot na de bevalling, vooral voor de röntgenfoto's en de geneesmiddelen.
• Te weinig bot: dat is geen tegenindicatie, maar een extra stap. Zie Te weinig bot voor een tandimplantaat: welke oplossingen?.

Wat u naar de consultatie meebrengt

Om het onderzoek vanaf de eerste afspraak volledig te maken:

• de volledige lijst van uw geneesmiddelen, met de dosis;
• uw laatste bloedresultaten als u diabetes hebt;
• uw recente röntgenfoto's, als u die hebt;
• de brief van uw verwijzende tandarts, als u doorverwezen wordt.

In de praktijk in Waterloo omvat het onderzoek een 3D-scan (CBCT) ter plaatse, die de hoogte en de dikte van het bot toont, en de positie van de zenuwen en de sinussen. Daarmee kan precies gezegd worden of het implantaat meteen mogelijk is, na een bottransplantatie, of met een andere oplossing.

Samengevat

• De grote meerderheid van de volwassenen kan een implantaat krijgen; 96 % zit na 10 jaar nog op zijn plaats.
• Leeftijd: na het einde van de groei, zonder bovengrens.
• Roken: de belangrijkste risicofactor, maar geen verbod; stoppen rond de plaatsing helpt veel.
• Diabetes: geen probleem als hij goed geregeld is.
• Osteoporose: alles hangt af van de behandeling; inspuitingen in hoge dosis vragen de grootste voorzichtigheid.
• Bloedverdunners: meestal niet gestopt, beslissing samen met uw arts.

Voor de volgende stappen leest u Een tandimplantaat laten plaatsen: stappen, pijn en duur en Prijs van een tandimplantaat in België: wat telt en wat wordt terugbetaald. Alle informatie over implantologie in de praktijk vindt u op de pagina Tandimplantaten.